Jak chronić się przed udarem?
Statystyki są nieubłagane. 1 na 6 osób dozna udaru w ciągu swojego życia. Rocznie odnotowuje się w naszym kraju 90 tysięcy udarów niedokrwiennych. Niestety tylko nieliczni otrzymują prawidłową pomoc. Jak to zmienić? Jak chronić się przed zagrożeniem?
Jak objawia się udar?
Szybka reakcja uzależniona jest od tego, czy umiemy rozpoznać udar. Naszą czujność powinny wzbudzić następujące objawy:
- nagłe zaburzenie mowy (inny sposób mówienia)
- niedowład ręki
- silny ból głowy
- opadnięty kącik ust
Niestety nie wszystkie osoby z udarem trafiają do szpitala, a tylko tam może być udzielona im pomoc. W konsekwencji udar jest główną przyczyną niepełnosprawności.
Pacjent z udarem powinien jak najszybciej trafić do szpitala do oddziału udarowego. Liczy się każda minuta. W ciągu godziny pacjent powinien trafić do ośrodka, w którym otrzyma leczenie. Godzina to tak zwane maksimum. Decydujące znaczenie w leczeniu mają pierwsze godziny po udarze.
Przyczyny
Najczęstszym typem udaru jest udar niedokrwienny. Jest on spowodowany zatkaniem tętnicy mózgowej. Pozostałe przypadki występują, gdy dochodzi do uszkodzenia tętnicy mózgowej i wylewu krwi do mózgu.
W wyniku udaru dochodzi do uszkodzenia mózgu. W konsekwencji może wystąpić zgon lub niepełnosprawność.
Kto jest szczególnie narażony na udar?
Niestety każdy może mieć udar. Nie da się w 100% przed nim uchronić. Możemy jedynie zmniejszyć ryzyko, ale nie wyeliminujemy go w pełni.
- udar może mieć każdy, nawet niemowlaki i małe dzieci. Jednak generalnie ryzyko jego wystąpienia wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie po 65 roku życia
- na udar częściej umierają kobiety. Czynniki, które zwiększają ryzyko to cukrzyca ciążowa, stan przedrzucawkowy, stosowanie hormonoterapii po menopauzie, przyjmowanie środków antykoncepcyjnych, palenie papierosów,
- czynniki genetyczne – jeśli Twój rodzic, siostra, brat przeszli udar, zwłaszcza przed 65 rokiem życia, możesz być bardziej narażona na jego wystąpienie,
- przebyty udar lub zawał serca znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia udaru,
- mało snu, nieprawidłowe nawyki związane ze snem.
Inne czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia udaru to niższe dochody i zwiększone ryzyko prowadzenia niezdrowego stylu życia, nadużywanie narkotyków lub alkoholu.
Jak chronić się przed udarem?
Nie możesz cofnąć lat, ani zmienić historii rodziny. Możesz jednak zmniejszyć ryzyko wystąpienia udaru. W jaki sposób?
- kontroluj ciśnienie krwi, wysokie ciśnienie krwi nawet kilkukrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia udaru. Zmniejsz ilość soli w diecie, jedz wartościowe kwasy tłuszczowe, ryby – 2/3 razy w tygodniu, 5 porcji warzyw dziennie, ćwicz codziennie przez minimum 30 minut, rzuć palenie.
- lecz migotanie przedsionków, które zwiększa ryzyko wystąpienia skrzepów w sercu,
- lecz cukrzycę, wysoki poziom cukru we krwi uszkadza tętnice i zwiększa ryzyko wystąpienia skrzepów,
- schudnij – jeśli masz nadwagę, utrata nadmiernych kilogramów ma realny wpływ na zmniejszenie ryzyka wystąpienia udaru.
- jak najczęściej spaceruj, wybierz umiarkowaną aktywność fizyczną każdego dnia,
- nie przesadzaj z ilością alkoholu – umiarkowana ilość, jeden drink co jakiś czas może zmniejszać ryzyko udaru, ale duża ilość alkoholu niestety działa destrukcyjnie,
- koniecznie rzuć palenie – niestety palenie dramatycznie zwiększa ryzyko wystąpienia udaru.